Spelprogramma's, daar bleven we voor thuis

Mies Bouwman tijdens de laatste aflevering van Een van de Acht op 2 juni 1973.
Eén van de Acht
Dé spelshow met Mies Bouwman die alle kijkcijferrecords brak. De winnaar werd geconfronteerd met vele prijzen, die op een lopende band voorbij kwamen. Om deze te kunnen winnen moest de winnaar de prijzen uit het hoofd opnoemen. Het programma was eerst te zien bij de VARA en later bij de AVRO. Rudi Carrell presenteerde het in Duitsland als Am laufenden Band. Een van de Acht was voor het eerst te zien in 1969 en eindigde in 1973. Het programma won in 1972 de Gouden Televizier-Ring.

De populariteit van Martin Brosius steeg tot grote hoogten.
Ren je Rot 
Jeugd spelshow vanaf 1973 te zien bij de Tros. Martin Brozius verzon de naam Ren je Rot. Hij stelde de deelnemende kinderen meerkeuzevragen en riep vervolgens: "Rren jjje rrrot". De deelnemers renden naar het vak van hun keuze. Was het antwoord goed dan pakten ze een bal, gooiden die in een cilinder. De groep met de meeste ballen won. Vaste ingrediënten in deze jeugdquiz: o.a. een dier uit het dierenpark Wassenaar en een truc van Hans Kazan, die op 23 jarige leeftijd in dit programma zijn televisiedebuut maakte.

Hitboulevard 
Dertig jaar geleden was de Tros al de omroep die groot amusement en spelletjes op de buis bracht. Zo startte in 1977 ‘Hitboulevard’, gepresenteerd door Willeke Alberti, die dat jaar ook een dikke hit scoorde met ‘Carolientje’. In een van die uitzendingen had ze haar vader Willy te gast, waarmee ze een medley zong. Het was overigens niet de enige keer dat de Alberti’s samen in een Tros programma te gast waren, naast uiteraard ‘Op losse groeven’ en ‘Op volle toeren’ zaten ze ook gezamenlijk in ‘Familiekwartet’.

Zo Vader zo Zoon
De familiequiz van de NCRV met Gerard van den Berg. Vanaf 1970 bijna iedere week te zien. Een panel moest raden welke bekende Nederlander bij de voorgestelde zoon hoorde. Later waren er ook afleveringen met ‘Zo moeder zo dochter’. Het presentatiestokje werd in 1994 van Gerard van den Berg overgenomen door Gregor Bak.

Voor een briefkaart op de eerste rang
de presentator van deze filmquiz was Bob Bouma (de broer van de voormalige actrice Maya Bouma) Hij opende het programma altijd met de openingszin ‘Lieve dames, beste heren’ De quiz was in 1969 voor het eerst te zien bij de KRO. Het programma had een panel die bestond uit een aantal bekende Nederlanders.

Wie van de Drie 
Aan het begin van elke aflevering presenteerden zich drie personen, die allen beweerden dezelfde persoon te zijn. Een humoristische quiz vanaf 1963 bij de Avro waarin de panelleden moesten raden wie van de drie de echte persoon in kwestie was.

Presentator Herman Emmink stelde aan het eind van het programma altijd de vraag ' Wil de echte… interieurverzorgster.. nu opstaan?'

Het programma moest het vooral hebben van de dubbelzinnige grapjes van de panelleden. Dit waren in de jaren 70 o.a. Albert Mol, Mies Bouwman, Martine Bijl, Kees Brusse, Sonja Barend, Willem Duys en Guus Oster. 

Avro’s Wie-Kent-Kwis
Fred Oster was naast tv-regisseur en –producent ook presentator van Avro’s Wie-Kent-Kwis, met de populaire marmotten-race (met cavia's). Verder ook van de F.O. Show en Prijs je Rijk.Het spelprogramma werd vanaf 1973 live uitgezonden. Aanstaande, koperen en zilveren bruidsparen gingen de strijd met elkaar aan in allerlei spelletjes.

Matchpoint 
Spelshow gepresenteerd door het toenmalige hoofd amusement van de TROS, Ivo Niehe. Na deze blauwe maandag als quizmaster maakte Ivo furore als talkshowhost van de ‘Tv show’.

Stuif es in
Zeventien jaar lang presenteerde Ria Bremer voor de Avro ‘Stuif es in’. Kinderen konden laten zien waar ze goed in waren. Een jury bepaalde wie de Gouden Stuiver won. Alle kinderen zongen vervolgens het Gouden Stuiverlied . Het eind van het programma was altijd een feest met het lied ‘Dit is het einde….dat doet de deur dicht…’ De laatste uitzending van het seizoen was extra lang en heette Stuif es uit.

Ron Brandsteder (1977) © Pim Westerweel
De Showbizzquiz
Na enkele jaren als plugger te hebben gewerkt werd Ron Brandsteder ontdekt door Ivo Niehe en kreeg grote bekendheid met de Showbizzquiz. Het programma startte in 1978 en was tot ver in de jaren tachtig op televisie. De Kandidaten moesten spellen spelen die te maken hadden met show, televisie, film en revue. Er was een mystery guest en natuurlijk de assistente Bella Beer,

De Berend Boudewijn Kwis
Een avond lang gezelligheid bij de KRO met als uitzicht de onvolprezen BB-stoel. De te winnen prijzen werden steeds groter. De eerste uitzending was in oktober 1971. Er werden drie seizoenen uitgezonden. Kandidaten deden taal- en behendigheidsspelletjes en werden beoordeeld door een jury. Het programma had soms tot 7 miljoen kijkers per aflevering. Ook in Vlaanderen was de kwis erg populair. Presentatie: Berend Boudewijn.

Te land, ter zee en in de lucht
Het is bijna onvoorstelbaar maar ‘Te land, ter zee en in de lucht’ draait al meer dan 30 seizoenen. Maar zo gek is dat ook weer niet, want de formule is tijdloos. In de loop der jaren zijn er talrijke varianten geweest, van ‘Vlieg er eens uit’ (de titel van de eerste uitzending die met binnen- en buitenlandse artiesten in Enkhuizen werd opgenomen) tot ‘Blij dat ik glij’ en ‘Fiets ‘m d’r in’ tot het jaarlijkse ‘Achteruitrijden met Daf-jes’ (en caravanrace als uitsmijter!) op het circuit van Zandvoort. Dit programmaonderdeel was op zichzelf al hilarisch, Andre van Duin deed daar nog een schepje bovenop met zijn commentaren. De allereerste presentator was Willem van Kooten, hij presenteerde het programma van 1971 tot 1976. Andre van Duin volgde hem in 1977 op, waarna Tom Mulder het stokje in 1979 overnam. Na de jaren ’70 volgden Ron Brandsteder, Jack van Gelder, Rob Fruithof en Bert Kuizenga.

Zevensprong 
Het spectaculaire ‘Zevensprong’ werd van 1971 tot 1974 uitgezonden door de TROS en was een soort ‘Spel zonder grenzen’, maar dan anders. De presentatie: was in handen van Jan Theys en Willy Dobbe. Legendarisch is de uitzending waarin Jan uitgleed en tot zijn grote ongenoegen tussen de Venetiaanse gondels in het water belande. Zelfs de destijds populaire Calimero kwam een keer op bezoek in de studio, om met een gouden plaat voor zijn liedjesalbum weer naar huis te gaan.

Bronnen: o.a. Tros Kompas 2004 Fanmail 2007.